آی مت

روز شمار ترم جدید آی مت

علائم هشدار دهنده وسواس در کودکان

علائم هشدار دهنده وسواس در کودکان

وسواس یعنی هر گونه عمل یا رفتار یا گفتار تکرار شونده غیر ضروری که متقاعد کننده نیست. در سنین متفاوت وسواس جلوه های رفتاری مختلفی دارد. در سنین زیر 5 سال یا حتی 5 سال علائمی مثل اینکه بچه خیلی کند است شایع است.

اگر کودک يکي از علايم استرس ،‌خواب ناکافي ، افسردگي ، احساس خجالت يا شرمندگي ،‌بي قراري ،‌کندي در انجام اعمال روزانه نظير لباس پوشيدن يا آماده شدن براي خواب ، مشکلات درسي،‌ افت تحصيلي ، مشکلات رفتاري نظير عصبانيت و پرخاشگري و اشکال در روابط بين فردي و ارتباط با هم سالان را تجربه کند ميتوان احتمال داد که به وسواس دچار شده است.

کودکي که به علت وسواس کارهاي خود را به کندي انجام مي دهد ، به طور مثال زمان زيادي را به انجام دادن تکاليفش صرف مي کند. وقتی کودک می خواهد کتابش را باز کند یا گوشه کتاب که تا خورده و می خواهد آن تا خوردگی را صاف کند، خیلی کند عمل می کند و  یک نوع کندی حرکتی در انجام کارهایش مشاهده می شود یا اینکه خیلی دست هایش را می شوید یا خیلی لباس عوض می کند یا لباس عوض نمی کند با ترس از اینکه شاید لباسش ناراحت شود. هنگام رنگ آمیزی خیلی دقت دارد که از خط بیرون نزند و... . این ها همه رفتارهای وسواس در کودکان است.

این کودکان به طور معمول از طرف خانواده و معلم هاي خود به تنبلي متهم مي شود . اين نوع برخورد و واکنش اطرافيان باعث مي شود که اعتماد به نفس کودک پايين بيايد.

نگرانی زیاد درباره رخ دادن اتفاق بد و ناگوار، تکرار کردن کلمات یا عبارات، عدم اعتماد و خودناباوری، تمیز کردن بیش از حد، تکرار چک کردن ها، شستن مرتب دست ها، کندن مو یا پوست، تعدادی از این افکار وسواسی هستند.

افکار و عادت های وسواسی می تواند برای بچه ها بسیار آزاردهنده باشد و باعث استرس و نگرانی آنها شود. گاهی افراد از دلیل وسواس، عادت ها و افکار تحمیلی خیلی آگاه نیستند اما اغلب می ترسند که اگر این عادت را ترک کنند اتفاق بدی رخ دهد یا کنترل ذهنشان را از دست بدهند.

بچه هایی که استرس دارند یا زندگی شان با تغییرات بزرگ و ناگوار مثل استرس امتحان، اختلافات خانوادگی، انزوای اجتماعی یا مصیبت بزرگ همراه بوده است بیشتر دچار مشکل وسواس می شوند. معمولا این کودکان خیلی نگران و آشفته هستند ومی ترسند دیگران فکر کنند آنها دیوانه اند.  

این گونه بچه ها خیلی مواظب هستند که در هر کاری تایید پدر و مادرشان را به دست آورند، همیشه یک نیم نگاهی به والدینشان دارند. والدین برای جلوگیری از وسواس کودکان نباید سخت گیری کنند. مثلا وقتی بچه نقاشی می کند خیلی به او اصرار نکنیم که خط ها منظم باشد، صفحه ها را جا نیندازد، گوشه دفتر تا نخورد و.... همچنین جوری وانمود نکنیم که انگار بچه رفتار عجیب و غریبی دارد، یعنی رفتار وسواسی او را به رویش نیاوریم و مخصوصا از کلمه وسواس استفاده نکنیم. به جای غر زدن حواس بچه را به کار دیگری پرت کنیم تا آن رفتار وسواسی را انجام ندهد. علاوه بر این به بچه بیاموزیم که اگر اشتباه بکند اشکالی ندارد. منظور از اشتباه کاری نیست که بار اخلاقی و عاطفی داشته باشد، بلکه کارهایی شبیه به همین رنگ آمیزی یا نامرتب بودن لباس ها و ... . در ضمن نباید کودک را مدام توبیخ کنید.

دوست داشتن بدون شرط کودک نیز در دروان وسواس موثر است. بنابراین هرگز نگویید اگر فلان کار را انجام بدهی ما تو را دوست نداریم. بگوید ما این کاررا دوست نداریم، بچه را زیر سوال نبرید و در واقع کار اشتباه را زیر سوال ببرید. کودک باید حس کند پدر و مادر او را دوست دارند حالا ممکن است بعضی از رفتارهای او را دوست نداشته باشند ولی اینها دلیل نمی شود خود او را دوست نداشته باشند. از سوی دیگر اجازه بدهید کودک بازی هایی مانند گل بازی، خمیر بازی، ماسه بازی و شن بازی را انجام بدهد .

فروید می گوید انرژی هایی روانی در بعضی از قسمت های بدن ثابت می شوند. بچه در این سن به بازی های لمسی نیاز دارد یعنی بازی هایی که تماس مستقیم با دست دارند.

یکی دیگر از راهکارها قصه گویی برای این گونه کودکان است . داستان و قصه گویی کمک می کند از وسواس ها ، نگرانی ها و دلهره ها فاصله بگیرند. بازی های دسته جمعی، شب ها بعد از شام و قبل از خواب هم به این گونه کودکان خیلی کمک می کند. یادتان باشد که والدین باید یاد بگیرند از هر گونه رفتار کودکشان وحشت نکنند. بجای اینکه دنبال این باشیم که چرا کودک این رفتار را دارد، دنبال این باشیم که چکار کنیم که کودک از آن رفتار نادرست فاصله بگیرد و اینکار هرچه غیر مستقیم تر باشد موثرتر است. البته وسواس ژنتیکی و ارثی هم می تواند باشد اما مهمتر از آن این است که بچه ها با مشاهده رفتار وسواسی الگو برداری می کنند. معمولا کودکان از والد هم جنس خودشان الگو می گیرند. مثلا اگر دختر بچه ای مادرش وسواس داشته باشد، ما باید اول جلو وسواس مادر را بگیریم تا بچه وسواسی نشود.

نقش مهم والدين و اعضاي ديگر خانواده در درمان کودکان وسواسي بسیار حائز اهمیت است. والدين بايد به دوران طلايي کودکان اهميت بدهند و با مشاهده علايم وسواس به روانپزشک مراجعه کنند و تا درمان سريع تر براي آن ها شروع شود. اولياي مدرسه هم مي توانند با شناسايي و ارجاع دانش آموزان به روان پزشک به درمان هر چه سريع تر آن ها کمک کنند.


پژوهش های متعدد تاثیر مثبت آموزش مفاهیم پایه ریاضی(در قالب بازی، داستان، شعر، نمایش و ...) را در دوره 3 تا 7 سالگی بر رشد شناختی و کاهش اضطراب ریاضی کودکان نشان داده است. همچنین محیط آموزشی کلاسهای آموزش مفاهیم پایه ریاضی آی مت (I-Maths) موسسه عطرک و محتوای آن به نحوی است که با مهارت هایی که به کودکان آموزش داده می شود، می توان بسیاری از اختلالات رفتاری کودکان را نیز برطرف کرد.

 

حتما بخوانید:

این جملات را هرگز به کودکتان نگویید!

اشتباهات والدین در حرف زدن با کودکان

چگونه می توانم وابستگی کودکم را کم کنم؟