آی مت

روز شمار ترم جدید آی مت

رفتار با کودکان پرخاشگر

رفتار با کودکان پرخاشگر

 

همه‌ی کودکان پرخاشگری می‌کنند و این موضوع مختص کودک شما نیست، پس نگران نباشید!

زورگویی و پرخاشگری بچه ها مشکل شایع امروزه والدین است. خشونت رفتاری کودکان و سازگار نبودن وی با همسن و سالهای خود می تواند ریشه در نوع تربیت آنها داشته و مشکلات بسیاری در آینده به وجود بیاورد.

 آیا كودك نو پای شما زود از كوره در می رود، عصبانی و خشن است. با بزرگسالان جروبحث می كند و از انجام دستوراتشان سرباز می زند. یا حتی آن قدر جسورشده كه شما را می زند؟

شدت بدخلقی در کودکان می‌تواند از ناله و شکایت کردن، غر زدن و گریه کردن تا جیغ کشیدن، دست و پا زدن و لگد زدن، متفاوت باشد. اعتقاد بر این است که بروز بدخلقی در رفتار کودک می‌تواند دلایل متفاوتی داشته باشد؛ گرسنگی، به دنبال توجه بودن، دنبال اطمینان و آرامش و امنیت بودن و احساس ناراحتی از جمله‌ی این دلایل هستند. اغلب کودکان زمانی پرخاشگری می‌کنند که تسلیم خواسته‌هایشان نمی‌شوید؛ این خواسته می‌تواند هر چیزی باشد، درخواست یک اسباب بازی خاص یا سایر خواسته‌های غیرمنطقی! 

اگر کودک شما بیشتر از حد قابل قبول، پرخاشگری می‌کند، وقت آن است که مداخله کنید، روش هایی را پی‌بگیرید و مراحل آنها را انجام دهید تا اطمینان پیدا کنید که کودکتان خوب رفتار می‌کند و احساساتش تحت کنترل است. در زیر برخی از راه‌های چگونگی جلوگیری از بروز این رفتارها در کودکان را مرور می‌کنیم.

 

۱. از گفتن «نه، نکن و بس کن» اجتناب کنید

این یکی از بهترین راه‌ها برای جلوگیری از بروز تندخویی در کودکان است. هرچند ممکن است دشوار باشد، اما وقتی صحبت از کنترل تندخویی فرزندتان می‌شود، این اساسی‌ترین قانونی است که مهارت ویژه‌ای در این حوزه به شما می‌دهد. لازم نیست که به هرچیزی بله بگویید و جواب مثبت بدهید، اما تلاش کنید از واژه‌های منفی‌ای که ممکن است کودک با شنیدن آنها احساس شکست‌ کند و تسلیم ناتوانی‌اش بشود، اجتناب کنید.

توجه کنید که مکالمه‌ی شما با کودکتان بر سر قشقرقی که به پا ‌کرده نباید به یک مبارزه‌ی قدرت بدل بشود. وقتی در این مرحله دارید با کودکتان کنار می‌آیید باید ملایمت و ملاطفت کمتری نشان بدهید. به جای گفتن «نه، نمی‌خوام تو این کارو انجام بدی،» سعی کنید بگویید «دوست دارم اون کار رو به خاطر مامان انجام بدی»

 

2. یک الگوی خوب باشید

مطلقا هیچ جایگزینی برای این یکی وجود ندارد! باور کنید یا نه، یکی از بهترین راه‌هایی که خطا هم ندارد، این است که برای کودکتان در نقش یک الگوی خوب عمل کنید. مطمئن باشید که با استفاده از این روش، دیر یا زود کودکتان درست رفتار خواهد کرد. ممکن است موقعیت‌های خاصی باشند که شما را تحت فشار و استرس قرار بدهند و باعث شوند که عصبانی شوید، داد بزنید و احساسات منفی از خود بروز بدهید. در چنین شرایطی آرامش‌تان را حفظ کنید. نخستین آموزگار هر کودکی پدر و مادر اوست، بنابراین مهم است که حداقل در حضور او به بهترین شکل ممکن رفتار کنید. به یاد داشته باشید که فرزندتان هر کاری را که انجام می‌دهید زیر نظر دارد و مشاهده می‌کند، و اگر ببیند که شما در هر شرایطی فردی منصف، آرام و مسؤولیت‌پذیر هستید، این احتمال وجود دارد که او نیز پا جای پای شما بگذارد.

 

3. او را از محرک‌ها دور نگه دارید

سعی کنید از محرک‌های بالقوه‌ی اوقات‌تلخی و پرخاشگری پرهیز کنید. هر کودکی محرکی دارد؛ برای یافتن آن شما فقط باید با دقت رفتار او و شرایط را مشاهده و بررسی کنید. برای کودکان کم سن و سال‌تر، غذا و خواب محرک‌های شایع هستند، بنابراین مطمئن شوید که فرزندتان به‌خوبی غذا می‌خورد و شب‌ها نیز خوب می‌خوابد. برای کودکانی که بزرگتر هستند، یک راه مقابله‌ی سریع وجود دارد؛ فقط بگویید، «من متوجه شدم که توی مدرسه دعوا کردی، اما به خودت سخت نگیر، خیلی زود همه چی رو به راه میشه.» همچنین می‌توانید راه‌های دیگری را به کودکتان برای کنترل بدخلقی‌اش پیشنهاد دهید. برای نمونه، اگر کودک شما چیزی خواسته که نمی‌خواهید آن را برایش بخرید، فقط از او بخواهید که با اسباب‌بازی دیگری بازی کند یا او را با فعالیت‌های دیگری سرگرم کنید.

 

4.  تجزیه و تحلیل کنید

یکی از راه‌های خوب برای حفظ ارتباط و درک نیازها و احساسات کودک این است که بدانید چه چیزی او را نگران کرده و سبب می‌شود که او به ابراز رفتار تندخویانه تمایل پیدا‌ کند. این رفتار ممکن است در هر کودکی متفاوت باشد. اکثر کودکان به هنگام گرسنگی تمایل به پرخاشگری و بدخلقی دارند، در حالیکه سایر کودکان ممکن است دچار خواب‌آلودگی یا یک خستگی و بی حوصلگی ساده شوند. در حالی‌که ممکن است برای‌تان امکان‌پذیر نباشد که به هر نیاز و خواسته‌ای پاسخ بدهید، می توانید همیشه سعی کنید که در امور مداخله و با ایجاد تغییرات مناسب به آرام کردن کودک، کمک کنید.

 

5ارتباط چشمی برقرار کنید

در این مرحله مهم است که تا سطح چشمان کودک خود خم شوید و پایین بیایید. بسیاری از محققان بر این باورند که افرادی که با دیگران ارتباط چشمی برقرار می‌کنند بر آنها تاثیر بیشتری خواهند گذاشت، و این دقیقا همان چیزی است که شما می‌خواهید از آن در ارتباط با کودکتان استفاده کنید. عادت‌هایی مثل با فریاد دستور دادن یا داد‌زدن از اتاقی دیگر به منظور جلب توجه کودکتان را ترک کنید. در عوض، خم شوید تا هم‌قد او شوید، به چشمانش نگاه کنید و با متانت و قاطعانه و با لحنی روشن، صحبت کنید و مراقب باشید خیلی ساده یا سخت‌گیرانه عمل نکنید.

 

۶. بازی بسازید

بسیاری از بچه‌ها وقتی که می‌خواهند فعالیت‌های تکراری و روزمره‌ی زندگی را انجام بدهند، مانند حمام کردن یا مسواک زدن دندان‌ها، ممکن است پرخاشگری کنند. یکی از راه‌های خوبی که می‌تواند به کودک کمک کند تا هنگام انجام فعالیات‌های تکراری و روزمره از رفتار نامناسب دور بماند، این است که این فعالیت‌ها را برای او لذت‌بخش کنید. برای اینکه به او کمک کنید تجربه‌ی حمام لذت بخشی داشته باشد، برای او اسباب‌بازی‌های مخصوص حمام و صابون ارگانیک فانتزی تهیه کنید. در اینترنت به دنبال بازی‌های خوبی بگردید که بتواند حس انجام کارهای تکراری و روزمره را شبیه به حس زمان بازی کند. ایده‌ی خوبِ دیگر این است که اهمیت این فعالیت‌های تکراری و روزمره را به کودک خود آموزش دهید. برای او توضیح دهید که حمام‌کردن چگونه بدن را تمیز و با نشاط نگه می‌دارد، و مسواک زدن به او کمک می‌کند تا دندان‌هایش را سفید و درخشنده نگه دارد.

 

7. کنترل‌تان را از دست ندهید

وقت‌هایی هست که ممکن است فرزندتان خیلی غیرقابل تحمل شود و اذیت کند و کنترل او سخت شود، در این شرایط مهم نیست که چه اتفاقی افتاده است. سعی کنید کنترل‌تان را از دست ندهید، چون این رفتار همان چیزی است که کودک را وادار خواهد کرد که کارش را حتی بیشتر از قبل تکرار کند. به یاد داشته باشید که نگرانی و اضطراب مسری است، پس در طول این مدت آرامش‌تان را حفظ کنید. از اینکه به راحتی تسلیم خواسته کودکتان شوید اجتناب کنید، مخصوصا اگر این دقیقا خواسته‌ی اصلیِ او نیست. شرایط کنترل اوضاع را فراهم کنید، اما از راه درست و با استفاده از روش درست. اجازه بدهید که او بداند فرد مسئول و تصمیم‌گیرنده شما هستید، اما برای نظر او هم ارزش قائلید. به خاطر داشته باشید که این زمانی است که دارید رفتار کودکتان را برای آینده شکل می‌دهید، بنابراین مطمئن شوید که کاملا قاطعانه و با وقار و متانت با او برخورد می‌کنید.

 

8. با او همدل باشید

به جای اینکه احساس شکست کنید و خود را بشکنید و با خودتان فکر کنید که من بیشتر از این نمی‌توانم اینگونه رفتار کنم، در به کارگیری روش و رویکردتان برای بزرگ کردن فرزندتان شجاعت به خرج بدهید. همچنین، وقتی که کودکتان در حال پرخاشگری است، می‌توانید دلسوزانه به سمت او بروید و بگویید «عزیزم درک می‌کنم که اونو می‌خوای، پس سعی می‌کنیم تا اونو دفعه بعد بگیریم… باشه عزیزم؟» فرزندتان را با یک نام خودمانی صدا بزنید، اسمی که به طور ویژه برای او انتخاب کرده‌اید و تاثیر ویژه‌ای هم بر او دارد. در واقع فرزند شما باید متوجه شود و درک کند که شما برای احساسات او ارزش قائلید، اما نهایتا شما هستید که تصمیم می‌گیرید.

 

9. خودتان را ارزیابی کنید

به عنوان والدین کودک، خوب است که همیشه خودتان و رفتارتان را ارزیابی و تجزیه و تحلیل کنید. آیا جایی بوده که کم بیاورید؟ آیا فشار و حجم کار زیاد باعث شده است که برای کودکتان هیچ وقتی نگذارید؟ و این احتمالا باعث شود که کودکتان مدت کوتاهی درهم بریزد و برای جلب توجه شما تلاش کند. به یاد داشته باشید، مسئولیت کودکتان با شماست و شما باید برای او وقت بگذارید، رابطه‌ای پایدار و مستحکم و دوستانه با او ایجاد کنید تا کاری کنید که از شما اطاعت کند. به عنوان والدین فرزندتان، باید تکیه گاهی محکم برای روزهای سخت باشید؛ اگر آرامش‌تان را حفظ کنید، همه چیز به طور خودکار آرام خواهد شد.

 

توجه داشته باشید که فرزند شما فقط یک کودک است؛ شما نمی‌توانید از او انتظار داشته باشید که همواره مانند آدم بالغ رفتار کند. همچنین، همه‌ی بچه‌ها بدخلقی می‌کنند، پس با کودک خود مثل کالای معیوبی که نیاز به تعمیر دارد، رفتار نکنید.

اگر مشکل پرخاشگری کودکتان باقی ماند، در استفاده از نظر مشاور در این زمینه دریغ نکنید. مشاوران حرفه‌ای این توانایی را دارند که فاصله‌ی بین شما و کودک‌تان را پر کنند و کانال‌های ارتباطی‌تان را بهبود ببخشند.

 

حتما بخوانید:

چگونه اعتماد به نفس فرزندم را تقویت کنم (1)؟

چگونه اعتماد به نفس فرزندم را تقویت کنم (2)؟

بهترین راه برای کم کردن کم رویی کودکان با استفاده از بازی